logo_rpo

Restauracja Kościoła Mariackiego i Kościoła Najświętszego Serca Jezusowego w Słupsku
jako elementów europejskiego Szlaku Jakubowego

w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego  na lata 2014-2020, Osi Priorytetowej 8 Konwersja, Działania 8.3
Materialne i niematerialne dziedzictwo kulturowe współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego


button_strona-glowna button_szlak-jakubowy button_kosciol-mariacki button_kosciol-nsj button_galeria button_kontakt


 
Strona internetowa Kościoła Mariackiego w Słupsku - kliknij


Zarys historii Kościoła Mariackiego w Słupsku

Około roku 1288, za czasów księcia gdańskiego Mściwoja II rozpoczęto budowę murowanego kościoła, stanowiącego pierwociny dzisiejszego kościoła Mariackiego w Słupsku. Wcześniej, w okresie od 1276 do 1280 roku rozpoczęto budowę kościoła św. Mikołaja, kościoła św. Jacka oraz klasztoru Norbertanek.
W okolicach roku 1311 kościół nazywany farnym wraz z czterema łanami ziemi uprawnej został przez margrabiów brandenburskich przekazany w użytkowanie opatowi z Białoboków koło Trzebiatowa oraz istniejącemu w Słupsku klasztorowi żeńskiemu.
Prawdopodobnie w roku 1350 lub w jego okolicach zaczęto odbudowę po zniszczeniach lub rozbudowę (źródła nie są zgodne w opisie tych wydarzeń) istniejących wcześniej części świątyni; bryła kościoła uległa w tym czasie powiększeniu. Było to pierwsze w historii ale nie ostatnie powiększenie bryły architektonicznej  dzisiejszego kościoła Mariackiego.
Ze źródeł historycznych dowiadujemy się, że w roku 1476 miasto strawił groźny pożar. Przystąpiono do odbudowy dotkniętych żywiołem ognia słupskich budowli. Prawdopodobnie ogień zniszczył, jeżeli nie cały kościół farny, to z całą pewnością znaczną jego część. Odbudowa kościoła po raz kolejny stała się okazją do powiększenia jego bryły – od strony północnej dobudowano szereg kaplic. W latach 1480 – 1495 dzięki fundacji kolejnych wikariuszy nawy boczne wraz z przyległymi do nich kaplicami pokryto osobnymi dachami; w tym czasie także, wybudowano dwie kaplice przy wieży kościoła.
W roku 1525 została dobudowana zakrystia przylegająca do północnej części prezbiterium. Źródła historyczne podają, że w roku 1535 doszło do połączenia kościoła klasztornego i parafialnego. 
Pod koniec XVI wieku, w latach 1590 – 1596, miały miejsce prace budowlane w kaplicy Wuffenów. W tym okresie kaplica została zwieńczona sklepieniem krzyżowym.
Kolejne znaczniejsze prace budowlane dotyczyły już wieku XVII. W roku 1668 rozebrano hełm przykrywający wieżę zachodnią – nowy hełm, zgodny z duchem epoki w manierze barokowej, powstał według projektu mistrza Eliasz Gidole. W hełmie wieży umieszczono dokument upamiętniający opisywane wydarzenie. W 1690 przebudowano boczne kaplice nawy północnej likwidując ich szczyty.
Na początku XVIII wieku, w roku 1704, odbudowano hełm zniszczony przez burzę. Odbudowy dokonano według koncepcji Abrahama Tasche i Marcina Dendellera. W głowicy ponad hełmem na wieży umieszczono dokument upamiętniający ówczesny remont wraz z dokumentem z roku 1668. Według przekazów historycznych w latach 1764 – 65 w dzwonnicy kościoła zawisł drugi dzwon. W roku 1772 kościół pokryto nowym dachem. W roku 1779 rozpoczęto remont wieży kościelnej budując od nowa galerię przy hełmie. Równocześnie z remontem umieszczono w wieży kościelnej trzeci dzwon.
Na początku XIX wieku rozebrano całkowicie kaplice przylegające do kościoła od strony północnej; dokonano niezbędnej naprawy dachu pokrywającego nawę północną oraz odnowiono filary wewnątrz kościoła.
Rok 1853 był bardzo ważnym w dziejach obecnego kościoła mariackiego w Słupsku. W tym roku rozpoczęła się zainicjowana przez superintendenta Schneidera, wielka przebudowa kościoła. Objęła ona miedzy innymi: likwidację kaplic przy wieży zachodniej; odsłonięcie arkad łączących wieżę z kaplicami; zamurowanie przejścia z kaplic do naw bocznych. 
Dalej, w latach 1858 – 1869 miała miejsce dalsza część generalnej przebudowy kościoła i jego restauracja. Dokonano gruntownej przebudowy wnętrza świątyni; przeniesiono chór organowy zza ołtarza pod wieżę zachodnią; dodano neogotyckie detale architektoniczne; odnowiono szczyty naw bocznych.
4 listopada 1860 roku dokonano uroczystej konsekracji odrestaurowanego kościoła Najświętszej Maryi Panny.
Ponury czas drugiej wojny światowej odcisnął swoje piętno także na opisywanej tutaj słupskiej świątyni. Bryla kościoła doznała  poważnych uszkodzeń, uszkodzony został dach, wypalone wnętrze, spaleniu uległ hełm wieży zachodniej.
Po zakończeniu wojny, już w roku 1946 korpus kościoła pokryto nowym dachem o mniejszym spadku, uzupełniono ubytki w murach, otynkowano i wybielono ściany kościoła. Wieża zachodnia została zwieńczona dachem namiotowym (czterospadowym). W 1949 roku utworzono emporę dla organów i chóru.
W latach 1995 – 96 wymieniono pokrycie dachowe nad nawą główną i nad prezbiterium. W dalszej kolejności wymieniono dach nad nawami bocznymi. Pokrycie dachu stanowi dachówka ceramiczna a obróbki blacharskie, rynny i rury spustowe wykonane zostały z blachy miedzianej; więźba dachowa została naprawiona, uzupełniona i zabezpieczona środkami przeciwpożarowymi i przeciwgrzybowymi.
W latach 2003 – 2004 dokonano odbudowy wieży kościelnej. Tymczasowy, czterospadowy dach z 1946 roku został zastąpiony hełmem nawiązującym do konstrukcji sprzed II wojny światowej.
W 2016 roku rozpoczęto prace renowacyjne we wnętrzu kościoła. Potrwają one do końca roku 2017.


Baner_1


Copyright © Parafia Najświętszej Maryi Panny Królowej Różańca Świętego w Słupsku & Parafia Najświętszego Serca Jezusowego w Słupsku